12 Eylül’ün tanıkları: Yüzleşemezsek darbe üstüne darbe yemeye devam ederiz

img

İSTANBUL - Türkiye tarihinin en karanlık dönemi olarak adlandırılan 12 Eylül Askeri Darbesi üzerinden 39 yıl geçti. O dönemin tanıkları aradan geçen zamana rağmen ülkede bir şeyin değişmediğini, 12 Eylül uygulamalarının bugün AKP ile sürdürüldüğünü söyledi. 

Türkiye tarihin en kanlı ve karanlık dönemi olarak adlandırılan 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinin üzerinden 39 yıl geçti. Askeri darbe döneminde gözaltına alınıp işkence gören ve uzun yıllar cezaevinde kalan tanıklar aradan geçen zamana rağmen Türkiye’de değişen bir şey olmadığını, 39 yıl boyunca ülkenin darbe rejimi ile yönetildiğini söyledi. 
 
‘YAŞANILANLAR VAHŞETTİ’
 
1981 yılının başlarında Mardin’in Nusaybin ilçesinde gözaltına alınıp uzun süre gözaltında işkence gören dönemin tanıklarından Hüseyin Barış, gözaltından sonra tutuklanarak Diyarbakır 5 Nolu Cezaevine konulur. Diyarbakır 5 Nolu’da 10 yıl 4 ay kalan Barış, gözaltındayken gördüğü işkencelerin on katını bu cezaevinde gördüğünü anlattı. O dönem Diyarbakır Cezaevinde hiçbir yasanın hukukun geçmediğini ve insanlık dışı uygulamalara tanık olduğunu söyleyen Barış, her koğuşta en az 70-80, en çok 150 ile 170 kişinin kaldığını söyledi. 
 
‘ANLATMAKTA ZORLANIYORUM’
 
170 kişinin kaldığı koğuşlarda sadece 15 tane somun ekmek getirildiğini ve çoğu zaman aç kaldıklarını belirten Barış, Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinin özel bir cezaevi olduğunu ifade etti. 5 Nolu’da kalan herkese kişiliksizliği ve hainliğin dayatıldığını aktaran Barış, cezaevinde her tutukluya özel muamele yapıldığını aktardı. 5 Nolu Vezaevinde yaşanılanları “Vahşet” olarak tanımlayan Barış, akıl almaz işkencelere maruz kaldığını bunları hala anlatmakta zorlandığını ifade etti. 
 
‘DİRENİŞ CUNTAYA DARBE VURDU’
 
Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinde tüm baskı ve teslimiyet dayatmalarına rağmen Kürt Özgürlük Hareketi önderleri Kemal Pir, Mehmet Hayri Durmuş, Mazlum Doğan ve diğerlerinin dayatılan kişiliksizliği ve teslimiyeti kabul etmeyerek bedenlerini ölüme yatırarak büyük bir direniş başlattığını aktaran Barış,  bu direnişin 12 Eylül cuntasına büyük bir darbe vurduğunu ifade etti.   
 
‘ETKİLERİ HALEN SÜRÜYOR’
 
12 Eylül askeri darbesinin etkilerinin 39 yıl boyunca silinmediğini dile getiren Barış, darbeden sonra da 12 Eylül uygulamalarının devam ettiğini ifade etti. 12 Eylül’ün yarattığı tüm tahribatları 1990’lı yıllarda gelen iktidarların bir fırsata çevirdiğini sözlerine ekleyen Barış, “Dünyada darbe dönemleri bittiğinde ilk yapılması gereken şey darbe ile yüzleşmek ve darbecileri mahkum etmek olmalı. Ancak Türkiye’de bu hiçbir zaman olmadı ve halen de 12 Eylül mevcut iktidar eliyle devam ettiriliyor. Dün askeri bir vesayet vardı, bugün ise sivil bir vesayet var ve her ikisinin de uygulamaları bir birinden farklı değil hatta yer yer AKP iktidarının uygulamaları darbe döneminin çok üstüne çıkıyor” diye belirtti. 
 
‘61 VE 71 DARBELERİ İLE YÜZLEŞİLSEYDİ 12 EYLÜL OLMAZDI’
 
Türkiye’de 12 Eylül ile hesaplaşılmadan tam anlamıyla gerçek bir demokrasinin inşa edilemeyeceğini ifade eden Barış, “Nasıl ki geçmiş katliamlar aydınlatılmadığı için daha büyük katliamlar yaşandıysa bu da öyledir. 1961 darbesi ile hesaplaşılmış olsaydı 1971 ve 12 Eylül darbeleri yapılamazdı. 12 Eylül ile hesaplaşılmadığı için halen darbe mekaniği devrede” diye konuştu. 
 
’İRADEMİZ TESLİM ALINAMADI’
 
1982 yılının Kasım ayında İzmir’de gözaltına alınıp 45 gün işkenceli sorgulardan sonra tutuklanıp Şirinyer Askeri Cezaevine gönderilen darbe tanıklarından Yunus Bircan, 45 günlük gözaltı süresince kaba dayaktan sistematik işkence yöntemlerine akıl almaz işkencelere maruz kaldığını ifade etti. O dönem Şirinyer Askeri Cezaevinde tek tip elbisenin uygulamaya konulmak istendiğini ve buna karşı direndikleri için yoğun baskı ve şiddetin yaşandığı cezaevlerinden biri oluğunu aktaran Bircan, işkencelerin cezaevinde artarak devam ettiğini ancak buna karşı gösterilen direnişlerin de olduğunu belirterek şöyle konuştu: “Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinde tüm baskılara rağmen direniş kırılamadı. Ankara Mamak, İzmir Şirinyer gibi cezaevlerinde benzer direnişler oldu ve tutsakların iradesi teslim alınamadı.”
 
‘HİÇ BİR ŞEY ESKİSİ GİBİ OLMADI’
 
12 Eylül ile birlikte Türkiye’de hiçbir şeyin eskisi gibi olmadığını aktaran Bircan, cezaevinde 7 yıl kaldıktan sonra dışarı çıktığında her şeyin tamamen silindir gibi ezildiğini ve yeniden toparlamanın yılları alacağı bir sürecin başladığını sözlerine ekledi. 12 Eylül zihniyetinin hiçbir zaman silinmediğini ifade eden Bircan, “Darbeden sonra gelen bütün iktidarlar 12 Eylül’ün sürdürücüleri oldu. Biz yıllarca darbeyle yüzleşilmesi için mücadele ettik ve etmeye devam ediyoruz ama darbeci zihniyet tamamen yok olmadan 12 Eylül ile yüzleşilmeyecektir.” 
 
’39 YILDA HİÇ BİR ŞEY DEĞİŞMEDİ’
 
Aradan geçen 39 yıla rağmen Türkiye’de hiçbir şeyin değişmediğini belirten Bircan, sistemin sıkıştığı yerde darbe mekaniğini devreye soktuğunu belirtti. Gerçek bir yüzleşmenin olması için toplumsal barışın ve adaletin sağlanması gerektiğini söyleyen Bircan, 39 yıldır darbe anayasası ile yaşadıklarını  ancak darbeden bu yana anayasada 16 kez kısmi değişliklerin olduğunu, özüne ise dokunulmadığını kaydetti. Ülkede darbeci ve darbe anlayışı ile yüzleşilecekse bunun toplumsal bir talep haline gelmesi gerektiğini dile getiren Bircan, AKP’nin iktidara geldiğinde “darbecileri yargılayacağız” gibi söylemleri olduğunu, ancak gelinen noktada bu söylemin samimi olmadığını belirterek, “Toplum olarak bir yüzleşmeyi sağlayamasak darbe üstüne darbe yemeye mahkum oluruz” dedi. 
 
MA / Erdoğan Alayumat 
 

Diğer başlıklar

22:36 Soylu: Van’da 250 konut ve 300 ahır yıkıldı
21:51 SOHR: Rejim güçleri 2 köyde kontrolü ele geçirdi
21:09 Başkale depreminde 'Hawar' feryadı yürek yaktı
20:04 İletişim Başkanlığı’ndan koronavirüs açıklaması
19:22 İdlib’te çatışmalar Eyn İsa’ya sıçradı
19:15 Van’da 5.8 büyüklüğünde bir deprem daha
18:08 Elazığ'da okullar yarın açılıyor
17:57 Amedspor 2 kez öne geçtiği maçtan bir puanla ayrıldı
17:40 Kongreden notlar: HDP mevcut pozisyonunu aşmada net kararlılık ortaya koydu
17:33 HDP kongresi sonrası 11 kişi gözaltına alındı
17:28 HDP Eş Genel Başkanlığı’na Buldan ve Sancar seçildi
17:26 Van'daki depremzedeler soğukta dışarıda bekliyor
17:04 Manisa Valiliği: Deprem herhangi bir olumsuzluğa yol açmadı
17:01 Mermer ocağında iş cinayeti
16:56 'Söz sırası bizde' diyen kadınlar: İktidara boyun eğmeyiz
16:16 Koronavirüsü alarmı: Türkiye-İran sınırı kapatıldı
16:04 HDP yeni dönem Parti Meclisi belirlendi
15:42 Temo: Dilimiz ruhumuzun bir uzvu olmalı
15:25 Mithat Sancar: Büyük barış için İmralı kapılarını açın
15:15 Grup Yorum’a destek eyleminde 5 kişi gözaltına alındı
15:13 Van'daki depremzedeler: Kurtarma ekipleri geç geldi
14:57 Grup Yorum'a destek grevini yazar Demirer devraldı
14:54 Tutuklu siyasetçilerden HDP kongresine mesaj: Karanlığa yer yok
14:24 Dr. Özaydın: Dünyamız ölüyor
14:09 HDP Kongresi'ne Kürdistan'ın parçalarından mesaj
13:51 İzmir'de Grup Yorum dayanışma etkinliğine yasak
13:46 İran'da koronavirüs 3 can daha aldı
13:43 İzmir'den Beyaz Mitinge çağrı
13:43 İki yakanın şiirleri İzmir’de buluşacak
13:26 Van sınırında 3'üncü deprem
13:25 Leyla Halid: Yaşasın Filistin, yaşasın Kürdistan
13:21 Salona sığmayan coşku: Kongre faşizme meydan okuyor
12:47 Şenoğlu: Ortaklaştığımız için dimdik ayaktayız
Öztürk: Tek çözüm Sayın Öcalan
12:43 HDP Kongresi’ne her çevre ve ülkeden mesaj
12:30 Sınırda 5.9 büyüklüğünde deprem: 46 yaralıdan 8'inin durumu kritik
12:15 Yüksekdağ ve Demirtaş’tan kongreye mesaj: Nuh’un Gemisi yanaşıyor limana
11:52 Buldan: Ülkeyi yönetmeye geliyoruz
11:36 Temelli’den veda konuşması: Bu halkın hizmetinde olmaya devam edeceğim
11:16 Dr. Özaydoğdu’nun ölümüyle ilgili ailesinden açıklama: İntihar değil
11:02 HDP Kongresi başladı: Umut ve birlik kongresi olacak
10:22 İdlib’de büyük bir savaşın emareleri yaşanıyor
09:41 Gazeteci Karataş: Türkiye Suriye'de uzlaşmaya açık durabilir
09:20 Türkiye-İran sınırında 5.9 büyüklüğünde deprem: Van'da 7 ölü
09:14 Dört bir yandan HDP kongresine akın var
09:13 Van'da koronovirüs endişesi: Sınır kapıları kapatılmalı
09:11 Cezaevindeki çocuklar doğadan ve sağlıklı gıdadan mahrum
09:10 36 kişiyi işsiz bırakan fabrika sendikalıları ‘Kara Liste’ye almış!
09:09 Bu takımda insanlık skordan önce geliyor
09:07 7 helikopterle gidip 78 yaşındaki Yıldırım’ı darp ettiler
09:06 'İntihar çözüm değil, çözüm direnişte'
09:05 Afyon T Tipi Cezaevi'ndeki tutuklular: Can güvenliğimiz kalmadı
09:03 Çocuğa cinsel istismar girişiminde bulunan bir kişi gözaltına alındı
09:00 23 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
08:21 HDP 4'üncü Olağan Kongresi'yle daha güçlü bir kararlaşmaya gidiyor
22/02/2020
22:27 Tan: Kürtler yaşamın her alanında dillerine sahip çıkmalı
22:08 8’inci Halkevleri Basın, Yayın ve Dayanışma Ödülleri sahiplerini buldu
21:34 HDP Mutabakat Komisyonu: Eş Genel Başkan adaylarımız Buldan ve Sancar
21:19 Kadınlar krizden dolayı sağlıklı gıdaya erişemiyor
20:46 Kayyımların kültür ve sanata etkileri konuşuldu
20:13 Ankara Barosu'ndan Ceren Damar'ı katleden erkeğin avukatı hakkında soruşturma
20:08 Ortadoğulu kadınlar HDP kongresi için geldi
19:18 17 yaşındaki gencin silahla oynarken kendisini vurduğu ileri sürüldü
19:07 Beşiktaş’taki ağaçlık alanda ölü bulundu
18:32 Abdullah Gül'ün 'Gezi' açıklaması Soylu'ya hançer gibi saplandı
18:20 Yazar Baran: Kürtlerin en fazla dili işgal altında
17:51 İdlib'te bir asker daha yaşamını yitirdi
17:14 İhraç edilen kamu emekçilerinin iadesi istendi
16:49 MED-DER Eşbaşkanı Esen: Anadil eğitimi anne karnında başlar
16:29 Kongreye giden HDP’liler durdurulup GBT kontrolünden geçirildi
16:10 Mersin'de gözaltı sayısı 7'ye yükseldi
16:01 Hasta tutuklular eylemi: Türkiye'nin aynasında ölüm var
15:56 9 öğrenci serbest bırakıldı
15:55 Grup Yorum’a destek için dönüşümlü açlık grevi başlattılar
15:51 Halklar anadilleri için bir araya geldi
15:46 HDP büyük kongreye hazır
15:07 İHD Van Şubesi cezaevlerindeki hak ihlalleri raporunu açıkladı
14:58 Akdamar Adası'na giriş ücreti 18 TL'den 25 TL'ye yükseltildi
14:53 HDP'li Gergerlioğlu: Devlet mekanizması tamamen çöktü
14:44 Her iki eli olmayan Ergin Aktaş'ın başvurusuna AİHM'den ret
14:41 Taksim’de yurttaşa forum, gazeteciye çekim yasak
14:21 Kayıp yakınları: Failler kolluk görevlileridir, etkin bir soruşturma yürütün
14:18 'Evladımı ne yaptınız?' derken fenalaştı
14:08 HDP Eş Genel Başkanlığı için Buldan ve Sancar öne çıktı
13:56 SES iki kentte kongreye gitti
13:53 JİN NEWS’e 9’uncu kez erişim engeli
13:35 Kürt Dil Platformu konferansında 'Kürtçe konuşma kararı' çağrısı
13:13 Dersim Belediyesi çocuklar için Anadil Günü etkinliği yaptı
13:05 Güven: 50 milyon insanı 'terörist' ilan edemezsiniz
12:49 Kongre için kiralanan otobüsler haczedildi: Partililer yürümeye başladı
12:34 HDP Mersin İl Örgütü’nden gözaltılara tepki
12:21 Doktor hastanenin 6’ncı katından atlayarak yaşamına son verdi
11:33 Feyzioğlu: Bıçak hakkında baro soruşturma açmalı
11:12 Kürt Dil Platformu konferansı başladı
11:04 'Hukuk rahmetli oldu ve üzerine beton döküldü'
11:04 Mersin'de HDP'li eşbaşkan ve yöneticiler gözaltına alındı
11:03 Hasta bebeklerinin ilaçlarını karşılayamaz haldeler
10:20 Kürtçe şarkı söylemek için izin istemesiyle eleştirilen O yarışmacı konuştu
10:16 Diyarbakır karanlığa büründü
10:14 Psikiyatrist Değer: Mevcut politikalar intiharlara zemin oluşturuyor
09:54 16 yaşındaki Mazlum’un öldürülmesi 'hukuka uygun' bulundu